Ozgur's Blog

Random ramblings of personal nature

Manjaro Sistem Yönetimi ve Ayarları


Giriş

Manjaro, websitesinde de yazdığı üzere, arch temelli ve görebildiğim kadarıyla ubuntu'dan daha performanslı çalışan bir linux dağıtımıdır (distrosudur). Bu distroyu websitesinden çektikten sonra ister cd'ye yazabilir (ki son 3-4 makinamda dvd rom yoktu, kimde var bilmiyorum ama imkan olarak var) isterseniz usb'ye çakarak oradan çalıştırıp bilgisayarınıza yükleyebilirsiniz.

USB'ye yüklerken...

Usbye çakma işlemi sırasında benim kullandığım şey imagewriter. Önceleri etcher.io falan kullanıyordum ama balena tarafından satın alındıktan sonra abuk subuk hatalar vermeye başladı. Imagewriter ise taş gibi yürümekte. Bu çalıştırma işlemini ise bilgisayarımızı açtıktan sonra bios veya uefi'nize girerek yükleme önceliğini cd veya usb'nize vererek yaparsınız.

Bu aşamada eğer nvidia kart kullanıyorsanız şöyle bir problem yaşayabilirsiniz (18.0.3'te yaşattıydı bunu bana): kde masaüstü gelir ama tuhaf bir biçimde görünür, masaüstü bozuk durmaktadır. Bu durumda yükleme ekranında bulunan driver seçeneklerinden free yerine non-free'yi seçmeniz gerekiyor. Son versiyonda (18.0.4) bunu yaşamadım ancak yaşarsanız aklınızda bulunsun.

Usbden çalıştırma işleminin sonunda canlı bir işletim sistemine kavuşursunuz. Bu aşamada makinanızın fonksiyon tuşları, (fn ile aktive ettiğiniz ses açma kapama vs.), wi-fi, ethernet vb. Özelliklerini test etmenizi öneririm. Her ne kadar linuxların donanım seçme konusundaki cinslikleri çok eskide kalmış olsa da arada sırada yaşanabiliyor. Fonksiyon kaybı yaşamanızı istemem. Bu testi geçeceğiniz, kullanacağınız distrolarda da yapın. Bir linux'un gördüğünü diğer linux görmeyebiliyor (evet ubuntu sözüm sana. Lan allahsız o wifi kartını sen hariç herkes tanıyor? ne ayaksın?).

Yükleme Aşamaları

Yükleme (install demeye çalışıyorum) sırasında sanırım en fazla sıkıntı yaşanan yer disk bölümleme (partitioning) kısmı. Burada eğer windows ile beraber kullanacaksanız side-by-side, yok eğer kendisini kullanacaksanız erase all disk demeniz lazım. Uefi kullanan bir makinanız varsa ikinci işlemde bu cins biosun linuxunuzu tanıması için gereken bölümü manjaro açacak. Kendiniz, custom, yapacaksanız eğer, bu alanı açmazsanız sizi uyaracak. 100 mb ayırmanız yeter bu alana.

Bu yükleyicide karşılaştığım bir diğer soru da "swap alanı açiyim mi abi" oldu. Eskiden linuxlar bunu hiç sormadan makinanızdaki fiziksel bellek kadar bir swap alanı açardı, şimdi ram miktarları hayvan miktarına geldiği için bu opsiyonel hale gelmiş - getirilmiş.

Swap alanı neye yarar? swap alanı makinanızın fiziksel belleğini tükettiğinizde daha fazla ram'a ihtiyaç duyulduğunda harddiskteki bir alanın bellek olarak kullanılabilmesine imkan verir. Dahası hibernate ederken de buraya saklanır anlık durum. Ben alışkanlık olarak açıyorum ama gerçekten, pratik anlamda düşünürsek, çok bir anlamı kalmadı bu arkadaşın. Bunun haricinde kullanıcı adı, şifre falan soracak. Bunları yapabileceğinizi düşünüyorum. Yükleme bitip sistem tekrardan başladıktan sonra ne yapmamız gerekiyor onlara bakalım biraz.

Temel Operasyonlar

Sistem güncelleme.

Ilk olarak konsola düşerek: (f12'ye basarsanız yakuake'ye ulaşabilirsiniz, ya da alt+f2 ile konsole yazabilirsiniz, ya da başlat menüsünden gidebilirsiniz. Manjaro'nun en sevdiğim özelliği yakuake gibi sık kullanılan programları hemen sunması bu arada).

sudo pacman -Syu

Diyerek sistemimizi bir güncellememiz gerekmekte. Bu herhangi bir linux sistemini kurduğum anda benim ilk yaptığım şey (ubuntu'da bu sudo apt-get update && sudo apt-get upgrade şeklinde tek komuta zincirlenmiş iki komut oluyor. ). Ve yeniden başlatıyoruz.

Program arama ve yükleme.

Manjaro üzerinde iki şekilde yeni program yükleyebiliyoruz. Ya kendi depolarından aratıp yükletiyoruz ya da aur kullanıyoruz.

Kendi deposundan yükleme

Bu metotta eğer aradığımız programın tam adının ne olduğunu bilmiyorsak:.

sudo pacman -Ss programadi

ile aratmak mümkün. Buradan gelen programlardan ise:

sudo pacman -S neovim

ile seçerek yüklememiz mümkün oluyor. (evet vimciyim ^_^).

aur - Arch User Repository

Aur (yani arch user repository) depoda olmayan programların bulunabileceği bir yer. Buradaki programların pkgbuild dosyalarını indiriyor, kendi makinamıza gereken dosyaların indirilmesini ve derlenerek arch'a uygun bir paket hale gelmesini sağlıyoruz.

Karmaşık gelse de hiç değil. En başta bir program aratalım, mesela dropbox, buradan "download snapshot" diyerek makinamıza dropbox. Tar. Gz dosyasını indirelim. Bu dosyayı açtıktan sonra elimizde bir klasör olacak. Bu klasörde konsol açtıktan sonra.

makepkg -Acs

Yazmamız yeterli olacak. A ile pkgbuild eski bile olsa kur kardeş diyoruz, c ile işini bitirdikten sonra temizle diyor, s ile eksik ama gerekli paketler varsa kuruver diyoruz. Bunları yaptıktan sonra adam derleme işlemine geçiyor ve bize sonu .xz ile biten bir paket oluşturuyor. Bu paketi sistemimize kurmak için de:

sudo pacman -U hede.xz

diyoruz.

Program silme.

Diyelim ki bir programla işimiz bitti ve bir daha kullanmayacağız, sistemde de olmamasını istiyoruz. Bu durumda, programı ve dayandığı kullanılmayan paketleri kaldırmak için:.

Sudo pacman -Rns program adı

dememiz yeterli oluyor. Bu komut ile programı kaldır (R), konfigürasyon dosyası falan tutma (n) ve program kalkınca öksüz hale düşen paketleri de kaldır (s) diyoruz aslında.

Nvidia tearing sorunu.

Eğer nvidia kartımız varsa hardware configuration'dan nvidia driverlarımızı yüklememiz gerekiyor. Bu yüklendikten ve yeniden başladıktan sonra ekranda scroll sırasında yırtılmalar görüyorsanız force full composition pipeline'ı açmamız gerekecek. Bunu da şöyle yapıyoruz. - konsola düş. - sudo nvidia-settings yaz, şifreni yaz. - x server display configuration'a gel, force full composition pipeline'ı aç. - apply de, kontrol et. - herşey yolundaysa save to x configuration file'a tıkla. - /etc/x11/mhwd.d/nvidia.conf'u seç (filesystem'a tıklamanız lazım en başta /'a gelmeniz için. Windows terimleri ile konuşursam c:/etc/x11/mhwd.d/nvidia.conf diyorum yol olarak). - save de. - reboot.

Bumblebee.

Diyelim ki laptobunuzda hem nvidia hem de intel ekran kartı var ve intel'i normal kullanımda, nvidia'yı da oyun falan oynarken kullanmak istiyorsunuz. Bu noktada manjaro wikisinde şu adreste bulunan "bumblebee and steam" başlığı altındaki yönergeleri izlemeniz gerekiyor. Ancak burada iki sorun var. Bu yönergeler biraz eski. Sonuna geldiğinizde kullanıcımızı bumblebee grubuna eklememiz gerekiyor. Bunu da:.

sudo gpasswd -a <kullanıcıadınız> bumblebee.

komudu ile yapıyoruz. Steam ise kendilerinin vaadettiği gibi:

primusrun steam.

ile değil.

optirun -b primus steam.

ile nvidia üzerinde çalıştırabiliyorsunuz. Ancak benim burada tavsiyem steam'i normal intel'den çalıştırıp nvidia'dan çalışacak oyunlarınızın üzerine sağ tıklayıp özelliklerine gelip komut çalıştır kısmından.

primusrun %command%.

yazmanız. Ben böyle yapıyorum en azından.

Kolay gelsin!